سر درد و انواع آن

انواع خاصی از سردرد در خانواده ها دیده می شود. سردرد می تواند از نظر فراوانی و شدت درد متفاوت باشد. برخی از افراد ممکن است یک یا دو بار در سال سردرد را تجربه کنند، در حالی که برخی دیگر ممکن است بیش از 15 روز در ماه سردرد را تجربه کنند. برخی از سردردها ممکن است عود کنند یا هفته ها طول بکشند. درد می تواند از خفیف تا ناتوان کننده باشد و ممکن است با علائمی مانند حالت تهوع یا افزایش حساسیت به صدا یا نور همراه باشد.

چرا دچار سردرد میشویم

عصب سه قلو - یکی از 12 جفت اعصاب جمجمه ای که از پایه مغز شروع می شود - اطلاعات مربوط به لمس، درد، دما و لرزش در سر و گردن را ارسال می کند و به مغز فرستاده می شود.

این عصب دارای سه شاخه است که پیام های عصبی را از پوست سر، رگ های خونی داخل و خارج جمجمه، پوشش اطراف مغز (  مننژها ) و صورت، دهان، گردن، گوش ها، چشم ها و گلو هدایت می کند.

بافت مغز خود فاقد اعصاب حساس به درد است و دردی را احساس نمی کند. سردرد زمانی اتفاق می‌افتد که پایانه‌های عصبی حساس به درد به نام  گیرنده‌های درد  به محرک‌های سردرد (مانند استرس، برخی غذاها یا بوها یا استفاده از داروها) واکنش نشان می‌دهند و پیام‌هایی را از طریق عصب سه قلو به تالاموس، «ایستگاه رله» مغز برای احساس درد می‌فرستند. در سراسر بدن تالاموس حساسیت بدن به نور و سر و صدا را کنترل می‌کند و پیام‌هایی را به بخش‌هایی از مغز می‌فرستد که آگاهی از درد و واکنش عاطفی به آن را مدیریت می‌کنند. بخش‌های دیگر مغز نیز ممکن است بخشی از این فرآیند باشد و باعث تهوع، استفراغ، اسهال، مشکل در تمرکز و سایر علائم عصبی شود.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد

همه سردردها نیاز به توجه پزشک ندارند. اما سردرد می تواند نشانه یک اختلال جدی تری باشد که به مراقبت های پزشکی فوری نیاز دارد. اگر شما یا کسی که با آن یکی از علائم زیر را دارید، فوراً با پزشک تماس بگیرید یا به پزشک مراجعه کنید:

• سردرد ناگهانی و شدید که ممکن است با سفت شدن گردن همراه باشد.
• سردرد شدید همراه با تب، حالت تهوع یا استفراغ که به بیماری دیگری مربوط نمی شود.
• سردرد "اولین" یا "بدترین" که اغلب با گیجی، ضعف، دوبینی یا از دست دادن هوشیاری همراه است.
• سردردی که طی روزها یا هفته ها بدتر می شود یا در الگو یا رفتار تغییر کرده است.
• سردردهای مکرر در کودکان
• سردرد به دنبال ضربه به سر.
• سردرد و از دست دادن حس یا ضعف در هر قسمت از بدن که می تواند نشانه سکته باشد.
• سردرد همراه با تشنج و/یا تنگی نفس.
• دو یا بیشتر سردرد در هفته
• سردرد مداوم در فردی که قبلاً بدون سردرد بوده است، به ویژه در افراد بالای 50 سال.
• سردردهای جدید در فردی با سابقه سرطان یا HIV/AIDS.

تشخیص سردرد

اینکه چگونه و تحت چه شرایطی یک فرد سردرد را تجربه می‌کند، می‌تواند کلیدی برای تشخیص علت آن باشد. نگه داشتن یک دفترچه یادداشت که چه زمان هایی دچار سردرد میشوید می تواند به پزشک کمک کند تا نوع سردرد شما را بهتر تشخیص دهد و بهترین درمان را تعیین کند. بعد از هر سردرد توجه داشته باشید:

• زمانی از روز که دچار سر درد شدید
• شدت و مدت آن
• هرگونه حساسیت به نور، بو یا صدا
• فعالیت بلافاصله قبل از سردرد
• استفاده از داروهای تجویزی و بدون نسخه
• مقدار خواب شب قبل
• هر شرایط استرس زا یا احساسی
• هر گونه تأثیر آب و هوا یا فعالیت روزانه
• غذاها و مایعات مصرف شده در 24 ساعت گذشته
• هر گونه شرایط بهداشتی شناخته شده در آن زمان

زنان باید روزهای سیکل قاعدگی خود را ثبت کنند. یادداشت هایی در مورد سایر اعضای خانواده که سابقه سردرد یا سایر اختلالات دارند را درج کنید. ممکن است الگویی ظاهر شود که می تواند برای کاهش یا پیشگیری از سردرد مفید باشد.

هنگامی که پزشک سابقه پزشکی و سردرد شما را بررسی کرد و معاینات فیزیکی و عصبی را انجام داد، غربالگری آزمایشگاهی و آزمایش‌های تشخیصی ممکن است برای رد کردن یا شناسایی شرایطی که ممکن است علت سردرد شما باشد، درخواست شود. آزمایش خون و ادرار می تواند به تشخیص عفونت مغز یا نخاع، آسیب عروق خونی و سمومی که بر سیستم عصبی تأثیر می گذارد کمک کند. آزمایش مایعی که مغز و نخاع را احاطه کرده است می‌تواند عفونت‌ها، خونریزی در مغز را شناسایی کند و هرگونه افزایش فشار در جمجمه را اندازه‌گیری کند. تصویربرداری تشخیصی، مانند توموگرافی کامپیوتری (CT) و تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI)، می‌تواند بی‌نظمی‌ها در رگ‌های خونی و استخوان‌ها، تومورها و کیست‌های مغزی خاص، آسیب مغزی ناشی از ضربه به سر، خونریزی مغزی، التهاب، عفونت و سایر اختلالات را تشخیص دهد. . تصویربرداری عصبی همچنین راهی به پزشکان می دهد تا ببینند در طول حملات سردرد چه اتفاقی در مغز می افتد. الکتروانسفالوگرام (EEG) فعالیت امواج مغزی را اندازه گیری می کند و می تواند به تشخیص تومورهای مغزی، تشنج، آسیب سر و التهاب که ممکن است منجر به سردرد شود، کمک کند.

انواع سردرد و درمان آن

اختلالات سردرد اولیه، از جمله میگرن

سردردهای اولیه به طور مستقل رخ می دهند و ناشی از شرایط پزشکی دیگری نیستند. مجموعه‌ای از وقایع که بر رگ‌های خونی و اعصاب داخل و خارج سر تأثیر می‌گذارند باعث ارسال سیگنال‌های درد به مغز می‌شوند. مواد شیمیایی مغز به نام  انتقال‌دهنده‌های عصبی  در ایجاد سر درد و تغییرات در فعالیت سلول‌های عصبی نقش دارند.

اختلالات سردرد اولیه به چهار گروه اصلی تقسیم می شوند:

• میگرن
• سردرد تنشی
• سفالژی های اتونوم سه قلو (از جمله سردرد خوشه ای)
• سردرد اولیه متفرقه

میگرن

سردردهای میگرنی با حملات مکرر ضربان دار متوسط ​​تا شدید و درد ضربان دار در یک طرف سر مشخص می شود. درد ناشی از فعال شدن رشته های عصبی است که در دیواره رگ های خونی مغز قرار دارند که در داخل مننژها حرکت می کنند.

حملات درمان نشده از 4 تا 72 ساعت طول می کشد. سایر علائم رایج افزایش حساسیت به نور، صدا و بو است.

حالت تهوع و استفراغ ،فعالیت بدنی معمول، حرکت، یا حتی سرفه یا عطسه می تواند سردرد را بدتر کند.

میگرن اغلب در هنگام صبح اتفاق می افتد، به خصوص پس از بیدار شدن از خواب. برخی از افراد در زمان‌های قابل پیش‌بینی، مانند قبل از قاعدگی یا آخر هفته‌ها پس از یک هفته کاری پر استرس، دچار میگرن می‌شوند. بسیاری از افراد به دنبال میگرن احساس خستگی یا ضعف می کنند، اما معمولاً بین حملات بدون علامت هستند.

تعدادی از عوامل مختلف می تواند خطر ابتلا به میگرن را افزایش دهد. این عوامل که باعث شروع روند سردرد می شوند، از فردی به فرد دیگر متفاوت است و عبارتند از:

مصرف بیش از حد دارو یا دوز فراموش شده نیز ممکن است باعث سردرد شود. در حدود 50 درصد از مبتلایان به میگرن، غذاها یا مواد تشکیل دهنده می توانند باعث سردرد شوند. اینها عبارتند از آسپارتام، کافئین (یا ترک کافئین)، شراب و انواع دیگر نوشیدنی های الکلی، شکلات، پنیرهای کهنه، مونوسدیم گلوتامات، برخی میوه ها و آجیل، محصولات تخمیری یا ترشی، مخمر، و گوشت های پخته شده یا فرآوری شده. تهیه یک دفترچه رژیم غذایی به شناسایی محرک های غذایی کمک می کند.

چه کسانی به میگرن مبتلا می شوند؟  

میگرن هم در کودکان و هم در بزرگسالان رخ می دهد، اما شیوع آن در زنان بالغ  سه برابر بیشتر از مردان است. میگرن ژنتیکی است. اکثر مبتلایان به میگرن سابقه خانوادگی این اختلال را دارند. آنها همچنین اغلب در افرادی که شرایط پزشکی دیگری دارند نیز رخ می دهد. افسردگی، اضطراب، اختلال دوقطبی، اختلالات خواب و صرع در افراد مبتلا به میگرن بیشتر از جمعیت عادی است. مبتلایان به میگرن - به ویژه آن دسته از افرادی که علائم پیش از میگرن به نام اورا دارند - کمی بیشتر در معرض خطر سکته مغزی هستند.

میگرن در زنان اغلب به تغییرات هورمونی مربوط می شود. سردرد ممکن است در شروع اولین سیکل قاعدگی یا در دوران بارداری شروع شود. اکثر زنان بعد از یائسگی بهبود می یابند، اگرچه برداشتن تخمدان ها با جراحی معمولا میگرن را بدتر می کند. زنان مبتلا به میگرن که از داروهای ضد بارداری خوراکی استفاده می کنند ممکن است تغییراتی را در دفعات و شدت حملات تجربه کنند، در حالی که زنانی که از سردرد رنج نمی برند ممکن است به عنوان یک عارضه جانبی داروهای ضد بارداری خوراکی دچار میگرن شوند.

عود میگرن

• تغییرات ناگهانی آب و هوا یا محیط
• خواب زیاد یا کم خواب
• بو یا بخار شدید
• هیجان
• استرس
• فعالیت بیش از حد
• صداهای بلند یا ناگهانی
• دریازدگی
• قند خون پایین
• حذف کردن وعده غذایی
• مصرف تنباکو
• افسردگی
• اضطراب
• ضربه به سر
• خماری (در افراد دچار اعتیاد)
• برخی از داروها
• تغییرات هورمونی
• چراغ های روشن یا چشمک زن

مصرف بیش از حد دارو یا دوز فراموش شده نیز ممکن است باعث سردرد شود. در حدود 50 درصد از مبتلایان به میگرن، غذاها یا مواد تشکیل دهنده می توانند باعث سردرد شوند. اینها عبارتند از آسپارتام، کافئین (یا ترک کافئین)، شراب و انواع دیگر الکل، شکلات، پنیرهای کهنه، مونوسدیم گلوتامات، برخی میوه ها و آجیل، محصولات تخمیری یا ترشی، مخمر، و گوشت های پخته شده یا فرآوری شده. نگه داشتن یک دفترچه رژیم غذایی به شناسایی محرک های غذایی کمک می کند.

مراحل میگرن  

میگرن به چهار مرحله تقسیم می شود که همه آنها ممکن است در طول حمله وجود داشته باشند:

• علائم اولیه تا 24 ساعت قبل از ابتلا به میگرن رخ می دهد. اینها شامل میل به غذا، تغییرات خلقی غیرقابل توضیح (افسردگی یا سرخوشی)، خمیازه غیرقابل کنترل، احتباس مایعات یا افزایش ادرار است.
• هاله. برخی از افراد بلافاصله قبل یا در طول میگرن، نورهای چشمک زن یا درخشان یا چیزی شبیه امواج گرما را می بینند، در حالی که برخی دیگر ممکن است ضعف عضلانی یا احساس لمس یا چنگ زدن را تجربه کنند.
• سردرد. میگرن معمولاً به تدریج شروع می شود و شدت آن افزایش می یابد. میگرن بدون سردرد ممکن است.
• پست دروم (به دنبال سردرد). افراد اغلب به دنبال میگرن خسته یا گیج می شوند. دوره پسادروم ممکن است تا یک روز طول بکشد قبل از اینکه افراد احساس سلامت کنند.

انواع میگرن:

 دو نوع عمده میگرن عبارتند از:

1. میگرن همراه با هاله ، که قبلا میگرن کلاسیک نامیده می شد، شامل اختلالات بینایی و سایر علائم عصبی است که حدود 10 تا 60 دقیقه قبل از سردرد واقعی ظاهر می شود و معمولاً بیش از یک ساعت طول نمی کشد. افراد ممکن است به طور موقت بخشی یا تمام بینایی خود را از دست بدهند. هاله ممکن است بدون سردرد ایجاد شود، که در هر زمانی ممکن است به آن حمله کند. سایر علائم کلاسیک شامل مشکل در صحبت کردن است. احساس غیر طبیعی، بی حسی، یا ضعف عضلانی در یک طرف بدن؛ احساس سوزن سوزن شدن در دست ها یا صورت و گیجی. تهوع، از دست دادن اشتها و افزایش حساسیت به نور، صدا یا صدا ممکن است قبل از سردرد باشد.
2. میگرن بدون اورا یا میگرن رایج، شایع‌ترین شکل میگرن است. علائم شامل سردرد است که بدون اطلاع قبلی رخ می دهد و معمولاً در یک طرف سر احساس می شود، همراه با حالت تهوع، گیجی، تاری دید، تغییرات خلقی، خستگی و افزایش حساسیت به نور، صدا یا صدا.

انواع دیگر میگرن عبارتند از:

• میگرن شکمی  بیشتر کودکان خردسال را تحت تاثیر قرار می دهد و شامل درد متوسط ​​تا شدید در وسط شکم به مدت 1 تا 72 ساعت، با سردرد کم یا بدون سردرد است. علائم اضافی عبارتند از تهوع، استفراغ و از دست دادن اشتها. بسیاری از کودکانی که به میگرن شکمی مبتلا می شوند، بعداً در زندگی دچار سردردهای میگرنی خواهند شد.
• میگرن نوع بازیلار  عمدتاً کودکان و نوجوانان را تحت تأثیر قرار می دهد. اغلب در دختران نوجوان رخ می دهد و ممکن است با چرخه قاعدگی آنها همراه باشد. علائم شامل از دست دادن جزئی یا کلی بینایی یا دوبینی، سرگیجه و از دست دادن تعادل، هماهنگی ضعیف عضلات، اختلال در گفتار، زنگ زدن در گوش و غش است. درد ضربان دار ممکن است به طور ناگهانی ایجاد شود و در هر دو طرف در پشت سر احساس شود.
• میگرن همی پلژیک  شکل نادر اما شدید میگرن است که باعث فلج موقت – که گاهی چند روز طول می‌کشد – در یک طرف بدن قبل یا در حین سردرد می‌شود. علائمی مانند سرگیجه، احساس سوزش یا سوزش، و مشکلات در بینایی، صحبت کردن، یا بلع ممکن است قبل از سردرد شروع شده و معمولاً مدت کوتاهی پس از آن متوقف شود. هنگامی که این اختلال در خانواده ها دیده می شود، میگرن همی پلژیک خانوادگی (FHM) نامیده می شود. اگرچه نادر است، حداقل سه شکل ژنتیکی متمایز FHM شناسایی شده است. این جهش‌های ژنتیکی، به احتمال زیاد با افزایش سطح یک ماده شیمیایی به نام گلوتامات، مغز را حساس‌تر یا تحریک‌پذیرتر می‌کنند.
• میگرن مرتبط با قاعدگی  زنان را در حوالی دوره قاعدگی خود تحت تاثیر قرار می دهد، اگرچه بیشتر زنان مبتلا به میگرن مرتبط با قاعدگی در زمان های دیگر ماه نیز میگرن دارند. علائم ممکن است شامل میگرن بدون اورا، درد ضربان دار در یک طرف سر، حالت تهوع، استفراغ و افزایش حساسیت به صدا و نور باشد.
• میگرن بدون سردرد: با مشکلات بینایی یا سایر علائم هاله، تهوع، استفراغ و یبوست، اما بدون سر درد مشخص می شود.
• میگرن چشمی:  شکل غیرمعمول میگرن همراه با سر درد، همراه با افتادگی پلک، بزرگ شدن مردمک چشم و دوبینی است که ممکن است برای هفته‌ها، مدت‌ها پس از از بین رفتن درد، ادامه داشته باشد.
• میگرن شبکیه: یک بیماری است که با حملات از دست دادن بینایی یا اختلال در یک چشم مشخص می شود. این حملات، مانند هاله های بینایی رایج تر، معمولاً با سردردهای میگرنی همراه هستند.
• میگرن وضعیتی: یک نوع نادر و شدید میگرن حاد است که در آن درد و حالت تهوع ناتوان کننده می تواند 72 ساعت یا بیشتر طول بکشد. درد و حالت تهوع ممکن است آنقدر شدید باشد که مبتلایان به بستری شدن در بیمارستان نیاز داشته باشند.

درمان میگرن: 

برای مطالعه درمان میگرن اینجا کلیک کنید